Stefan Kisielewski zapisał się na kartach historii nie tylko jako świetny kompozytor i krytyk muzyczny, ale też jako niepokorny publicysta o ciętym języku, bezkompromisowy dziennikarz, polityk i punktujący socjalistyczną rzeczywistość „stańczyk PRL”. Jego neoklasyczna twórczość kompozytorska odzwierciedla poglądy na muzykę rozumianą jako czysta forma. Odrzucając romantyczny idiom, skupiał się na doskonaleniu konstrukcji i jakości brzmienia dzieła, łącząc tradycyjne formy z nowoczesnym językiem dźwiękowym. Znakomitym przykładem tego podejścia jest Koncert na orkiestrę kameralną – utracony w pożodze Powstania Warszawskiego i zrekonstruowany przez autora w 1949 roku. Trudno nie zgodzić się z Bogusławem Schaefferem, który widział w tym dziele „kapitalny dowcip, humor muzyczny i rossiniowską niemal lekkość”. Nie mniej finezji kryje w sobie Mała uwertura na orkiestrę kameralną (1953). Pierwszy temat – wprowadzony przez flet piccolo – w zaskakujący sposób powraca w coraz to nowych kontekstach, a to zaledwie jeden z groteskowych elementów tego zwartego i jakże pociągającego utworu.

Kontrapunktem dla XX-wiecznych kompozycji Kisiela będą dwa utwory znakomitych reprezentantów poprzednich epok. Carl Maria von Weber w swoim Koncercie fagotowym z 1811 doskonale wykorzystuje zróżnicowane możliwości wyrazowe i techniczne instrumentu solowego. Pełna werwy i dramaturgii część pierwsza oraz stojące na drugiej pozycji zachwycające liryzmem Adagio zdradzają zamiłowanie kompozytora do opery. Natomiast finałowe Rondo olśniewa wirtuozerią i bogactwem różnorodnych rozwiązań. Program koncertu wieńczy Symfonia nr 88 Josepha Haydna, napisana w 1787 roku dla słynącego z umiłowania piękna i sztuki księcia Miklósa Esterházyego. Utrzymana w charakterystycznej czteroczęściowej formie stanowi jeden z doskonałych przykładów wdzięku i elegancji stylu klasycznego.

Marta Dziewanowska-Pachowska

PROGRAM

Stefan Kisielewski (1911–1991) – Koncert na orkiestrę kameralną

Allegro vivo
Andante sostenuto
Allegro vivace con grazia

Carl Maria von Weber (1786–1826) – Koncert fagotowy F-dur, op. 75

Allegro ma non troppo
Adagio
Rondo: Allegro

Stefan Kisielewski – Mała uwertura

Joseph Haydn (1732–1809) – Symfonia nr 88 G-dur Hob. I:88

Adagio – Allegro
Largo
Menuetto: Allegretto
Finale: Allegro con spirito