×

LAETATUS SUM

20:00, 26 kwi 2024

Kościół św. Anny

W muzyce Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego (1665-1734) – „ostatniego wielkiego talentu polskiego muzycznego baroku”, jak pisał o nim Zygmunt Szweykowski – tkwi melodyczne wyrafinowanie, harmoniczna pełnia i klarowność muzyczno-słownego przekazu. Wszechstronnie wykształcony kompozytor i duchowny ponad trzydzieści lat pełnił zaszczytną funkcję kierownika wawelskiej kapeli wokalno-instrumentalnej. O jego zaangażowaniu i szczególnej dbałości o wysoki poziom zespołu świadczą zachowane dokumenty, a przede wszystkim – zapisane jego ręką kompozycje.

Program koncertu otworzy uroczysta Missa paschalis, utrzymana w stylu nawiązującym do muzyki mistrzów renesansowej polifonii. Jednocześnie utwór ten wpisuje się w tradycję polskich mszy paschalnych – wzorem tak znakomitych poprzedników, jak Marcin Leopolit, Franciszek Lilius czy Bartłomiej Pękiel, Gorczycki wykorzystuje materiał melodyczny znanych pieśni wielkanocnych, śpiewanych w polskich kościołach do dziś. I tak punktem wyjścia dla radosnej Glorii stała się melodia pieśni Wesoły nam dzień dziś nastał, zaś dla Benedictus – Chrystus Pan zmartwychwstał. Gorczycki czerpał również z bogactwa tradycyjnych śpiewów kościoła zachodniego. Przeznaczone na okres paschalny hymny Deus tuorum militum (I) i Tristes erant Apostoli rozpoczynają się monodycznymi intonacjami chorałowymi, a chorałowe melodie – traktowane jako cantus firmus – stanowią podstawę konstrukcji tych kompozycji.

Doskonałą znajomość dawnych zasad kontrapunktu Gorczycki równoważy otwartością na nowe trendy. W koncertach kościelnych po mistrzowsku stosuje środki techniki koncertującej, zestawiając ze sobą odcinki w zróżnicowanym metrum, fakturze czy obsadzie. Do najznakomitszych przykładów kompozycji z tego gatunku należy 9-głosowy Laetatus sum z fanfarową partią trąbek oznajmiających pielgrzymom dotarcie do upragnionej Jerozolimy oraz Illuxit sol, który zabrzmi w finale koncertu. Tę ostatnią kompozycję wyróżnia szczególnie rozbudowana partia instrumentów, które traktowane są tu na równi z głosami wokalnymi, co wzmacnia siłę wyrazu i wzmaga nośność zabiegów retorycznych.

Marta Dziewanowska-Pachowska

PROGRAM
Grzegorz Gerwazy Gorczycki (ok. 1665-1734)

Missa paschalis

Iustus ut palma florebit

Laetatus sum

Os iusti meditabitur

Tristes erant Apostoli

Laetare Ierusalem

Deus tuorum militum (I)

Illuxit sol

🔴 Zasady uczestnictwa w wydarzeniach organizowanych przez Polską Operę Królewską --> KLIKNIJ TUTAJ
________________________________________________________________________________________________________
W razie pytań Biuro Organizacji Widowni Polskiej Opery Królewskiej jest do Państwa dyspozycji
od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 – 17:00 +48 500 309 424